BLOG: Voedselverspilling

Dit is een BLOG van Geert Laugs, directeur van Compassion in World Farming Nederland.

Voedselverspilling

Hebben ingenieurs de oplossing?

Poster uit 'Voedel voor iedereen?,
de fototentoonstelling die gratis te leen is bij CIWF

Wanneer hebt u voor het laatst eten weggegooid? Of doet u dat nooit? Na het nieuws van deze week vind ik dat moeilijk te geloven. 30 tot 50% van het voedsel dat op aarde geproduceerd wordt komt namelijk nooit in de mond van een mens terecht. Dat is de schokkende conclusie van een rapport dat werd gepubliceerd door het Britse Instituut voor Mechanical Engineering.

Het rapport laat zien dat de verspilling al direct na de oogst begint. Maar ook tijdens de opslag en het transport van voedsel gaat veel verloren. Om maar te zwijgen over alle etenswaar die al in de supermarkt wordt weggegooid, alleen omdat ze over datum is. U en ik weigeren deze producten immers te kopen, maar zelf laten we ons ook niet onbetuigd. Samen gooien we bijvoorbeeld heel veel bruikbare restjes weg.

Aan deze schokkende opsomming wil ik nog iets toevoegen: er is namelijk ook voedsel dat alleen al door de manier waarop het geproduceerd wordt enorm bijdraagt aan de verspilling. Ik doel hier op vlees. Dat is meestal afkomstig uit de intensieve veehouderij. Om dat goedkope bulkvlees te produceren worden miljarden dieren gevoerd met graan en soja. Gewassen die ook prima geschikt zijn voor consumptie door mensen. Vanuit het oogpunt van efficiënte productie zou dat nog te rechtvaardigen zijn als het voor mensen méér voedsel oplevert dan nodig is voor de vleesproductie. Dat is echter niet het geval: Om één kilo dierlijk eiwit te verkrijgen is gemiddeld 6 kilo plantaardig eiwit nodig. En: een derde deel van de graanoogst in de wereld wordt verwerkt tot veevoer. Als mensen dit graan zelf zouden eten, konden we er 3 miljard mensen mee voeden! Veefabrieken zijn, met andere woorden, omgekeerde voedselfabrieken. In plaats van voedsel te produceren, verspillen ze het en daarmee leggen ze ook nog eens een enorm beslag op de beschikbare landbouwgrond.

In hun rapport geven de auteurs haarscherp aan waarom we veel efficiënter met onze voedselproductie moeten omgaan. Waar veel onderzoekers wijzen op de verwachte groei van de wereldbevolking tot 9 miljard mensen in 2050, kijken zij verder vooruit. Dat we in 2075 9,5 miljard monden moeten voeden, is een voorzichtige schatting. De wereldbevolking zou ook tot 14 miljard mensen kunnen doorgroeien. Bovendien stijgt de vraag naar vlees niet alleen door de toename van de bevolking, maar ook door de stijgende welvaart is sommige werelddelen.

Ik ben de Britse ingenieurs dankbaar voor hun heldere rapport en ik gun hun sector van harte het graantje dat ze waarschijnlijk willen meepikken bij het oplossen van het probleem. Maar het is gevaarlijk onze hoop uitsluitend op de techniek te vestigen. We kunnen het wereldvoedselprobleem niet oplossen door verdere intensivering van landbouw én veehouderij. In plaats van de huidige, grondstoffen verspillende veehouderij moeten we kiezen voor een kleiner en echt duurzaam systeem. Een systeem dat voedingswaarde aan haar grondstoffen toevoegt, de omgeving niet vervuilt en natuurlijk veel diervriendelijker is.

Onze regeringen wacht een zware en moeilijke taak om dat voor elkaar te krijgen. Het goede nieuws is echter dat iedereen vandaag al kan beginnen aan de voedselrevolutie die nodig is om de wereldbevolking duurzaam te kunnen blijven voeden. Dat kan bijvoorbeeld door minder vlees te eten en natuurlijk ook door vanavond al geen restjes weg te gooien, maar ze te bewaren en opnieuw te bereiden!

Geert Laugs

Tweede Kamer steunt oproep vermindering vleesconsumptie

Samen met 13 andere maatschappelijke organisaties heeft Compassion in World Farming regering en parlement gevraagd concrete doelen vast te stellen voor een vermindering van de vleesconsumptie en ook maatrgelen te nemen om dat te bereiken. De organisaties pleiten voor een reductie van de vleesconsumptie met 33% in 2020 en voor fiscale maatregelen om de productie en verkoop van vlees dat niet duurzaam geproduceerd is minder aantrekkelijk te maken.

Op 10 februari heeft de Tweede Kamer enkele moties aangenomen die deze verzoeken ondersteunen. De regering wordt opgeroepen aan te sturen op een vermindering van de consumptie van dierlijke eiwitten, daarvoor concrete doelen te stellen (binnen een half jaar) en te onderzoeken welke financiële prikkels kunnen worden ingezet om consumenten te verleiden tot 'verduurzaming van het voedselpakket'.

De maatschappelijke organisaties, die dit initiatief van Milieudefensie ondersteunen zijn: Both ENDS, Compassion in World Farming, Cordaid, Nederlandse Dierenbescherming, Greenpeace Nederland, ICCO, IUCN NL, Natuur en Milieu, Oxfam Novib, Solidaridad, Varkens in Nood, Nederlandse Vegetariërsbond en Wakker Dier.

Waarom een reductie van de vleesconsumptie in de rijke landen nodig is lees je onder meer in een tweetal rapporten die Compassion in World Farming eind vorig jaar, kort voor de klimaatconferentie in Kopenhagen, publiceerde.

Milieuwetenschapper Brown: Voedselvoorziening hoofdzaak Kopenhagen

Het veiligstellen van de wereldvoedselvoorziening moet het belangrijkste doel zijn van de klimaatconferentie in Kopenhagen. Dat zei de Amerikaanse milieuspecialist Lester Brown vorige week in Londen tijdens een lezing die werd georganiseerd door Compassion in World Farming. Brown, oprichter van het bekende WorldWatch Institute, is bang dat de regeringen in Kopenhagen vooral zullen onderhandelen over het verdelen van kosten en daarbij de hoofdzaak uit het oog verliezen.

Volgens Brown is het mogelijk de opwarming van de aarde binnen de perken te houden, maar daarvoor is een grote inspanning nodig, die vergelijkbaar is met de militaire mobilisatie van de Verenigde Staten in de tweede wereldoorlog. Iedereen kan echter een bijdrage leveren door minder vlees en zuivelproducten te eten: "Hoewel we zelden kijken naar de gevolgen van verschillende voedselpatronen voor het klimaat, zijn deze op zijn zachtst gezegd wezenlijk. De Toyota Prius bijvoorbeeld, gebruikt ongeveer een kwart van de brandstof die een Chevrolet SUV nodig heeft. Zo is voor een plantaardig dieet ongeveer een kwart van de energie nodig die gebruikt wordt voor een dieet dat rijk is aan rood vlees. Door van zo'n vleesrijk dieet over te stappen op een plantaardig dieet kun je de uitstoot van broeikasgassen net zoveel reduceren als door een SUV in te wisselen voor een hybride auto. Als we er in de rijke landen in slagen stappen terug te zetten in de voedselketen, besparen we land, energie en water", aldus Brown.

De lezing van Lester Brown was de derde 'Peter Roberts memorial lecture', die Compassion in World Farming jaarlijks organiseert ter herinnering aan haar oprichter.

Een verslag en beelden van de lezing en de zaaldiscussie zijn te zien via onze internationale website www.ciwf.org